Yumurtalık Kanseri

Yumurtalık (Over) Kanseri

Yumurtalıklar (over) rahimin iki tarafında yerleşmiş, rahime tüpler vasıtasıyla bağlantı sağlayan bir çift üreme organıdır. Yumurtalıkların en önemli görevleri yumurta oluşumuna sağlamak ve hormon üretimi yapmaktır. Aylık dönemlerde bir yumurtanın büyümesini, çatlamasını ve sperm tarafından döllenmeye hazır hale gelmesini sağlar. Diğer taraftan bu organ kadınlık hormonlarının (östrojen ve progesteron) başlıca üretim merkezidir.

Yumurtalık kanseri bu organda gelişen kansere verilen addır. Genellikle yumurtalık içerisindeki 3 dokudan kaynaklanır.

  1. Epitelial Tümör (Yumurtalığın dış yüzeyini saran hücreler): En sık görünen tipidir.
  2. Germ Hücre Tümörü: Yumurta hücrelerinden kaynaklanan tümörler.
  3. Stromal Tümör: Hormon salgısı yapan hücrelerden kaynaklanan tümörler.

Yumurtalık kanserini diğer kadın üreme organı kanserlerinde ayıran en önemli özellik hastalığın oldukça sinsi seyretmesidir. Hastalık genellikle birçok organa ilerleme gösterdikten sonra bulgu verir. Hastalığın erken tanısı oldukça zordur. Herhangi bir tarama testinin olmaması da hastalığın tanısını zorlaştırır. Yıllık kontroller hastalığın erken tanısı için oldukça önemli bir yer tutar.

Belirtileri

Yumurtalık kanseri belirtileri genellikle hızlı başlar, normal belirtilerden daha farklı seyreder ve genellikle birkaç gün içerisinde geçmez.

En sık görünen belirtiler şunlardır:

  • Karında şişlik
  • Kasık ve karın ağrısı
  • İştahsızlık
  • Sık idrara çıkma, ani idrar ihtiyacı
  • Yorgunluk
  • Bel ağrısı
  • İlişkide ağrı
  • Kabızlık
  • Adet düzensizliği

Unutulmamalıdır ki bu belirtiler çoğunlukla birçok kadının genellikle yaşayabileceği belirtilerdir. Yukarıda mevcut şikâyetlerin bir veya daha fazlasının olması kadında yumurtalık kanseri olduğu anlamına gelmez. Bu belirtiler var ise bir sağlık kuruluşuna başvurmak gereklidir.

Yumurtalık kanseri yayılımının derecesine göre evrelendirilir. Eğer hastalık erken evrede yakalanmışsa ve sadece yumurtalık dokusu içerisinde ise bu evre 1 olarak tanımlanırken, hastalığın boyutu ve yaygınlığı ilerledikçe evre artar. En yaygın yumurtalık kanseri evre 4 olarak tanımlanır. Bu evrelendirme işlemi karın boşluğunun ameliyatta incelenmesi, yumurtalık ve çevre dokulardan örnek alınarak yapılır.

Kimler Risk Altındadır?

Obesite, daha önce doğum yapmamış olmak, ailede yumurtalık, meme ve kolorektal kanser hikayesi, menapozal dönemde uzun süre östrojen içeren hormon replasmanı almak riski artırır.

Diğer taraftan erken yaşta doğum yapmak, doğum kontrol hapı kullanmak, sağlıklı beslenmek yumurtalık kanserine yakalanma riskinizi azaltır. Aynı zamanda tüplerin bağlanması riski azaltan önemli bir faktördür.

Tanı ve Tedavi

Yumurtalık kanserinin tanısı için fizik muayene, görüntüleme teknikleri ki bunlar arasında ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans görüntülemeleri yer alır. Aynı zamanda bazı kan testleri de tanı için kullanılır. Bunlara tümör belirteçleri denir. En sık kullanılan tümör belirteci Ca125’dir. Epitelial Yumurtalık kanserinde yüksek değerlerde olabilir. Unutulmamalıdır ki Ca125 aynı zamanda birçok iyi huylu hastalıkta da yüksek çıkabilir. Diğer yumurtalık kanseri tiplerinde de AFP, HCG, LDH, İnhibin, Östrojen gibi diğer belirteçlerde yüksek ölçülebilir.

Yumurtalık kanserinin öncelikli tedavisi cerrahidir. Cerrahi ile yumurtalıklar ve gerekirse rahim ve kanserin yayılım gösterdiği organlardan tümör temizlenir. Yumurtalık kanserinde amaç geride mümkün mertebe tümör dokusu bırakmamaktır. Erken evre genç hastalarda uygun koşullarda sadece tek yumurtalığın alınması bir tercih olabilir. Cerrahi tedavi sonrası ek tedavilere sıklıkla ihtiyaç duyulur. Bu tedavilerin başında kemoterapi (ilaç tedavisi) gelir. İleri evrelerde Radyoterapide (ışın tedavisi) uygulanabilir.